Modus operandi (z łac. „sposób działania”) – pojęcie z zakresu kryminalistyki opisujące charakterystyczny i zazwyczaj powtarzalny sposób zachowania się sprawcy czynu zabronionego, który kształtują jego indywidualne cechy oraz możliwości.
Informacje wstępne Pojęcie modus operandi, a właściwie modus furandi (od łac. fur „złodziej”) pojawiło się w podręczniku Hansa Grossa. W 1913 roku Anglia, a w 1925 Polska miały już profesjonalne rejestry zawierające opisy sposobów działania poszczególnych przestępców.
Definicja proponowana przez Tadeusza Hanauska (prawnik, profesor kryminalistyki): „modus operandi to powtarzający się sposób działania sprawcy, polegający na atakowaniu takich samych przedmiotów (dóbr), używaniu tych samych lub takich samych technicznych sposobów działania przestępczego, działaniu w podobnym czasie, miejscu czy okolicznościach”.
Analizując modum operandi można uzyskać informacje, które ułatwiają dalsze poszukiwania i schwytanie sprawcy. Bazuje się tu na skłonności ludzkiej do tzw. perseweracji (łac. powtarzania), czyli tendencji do wykonywania takich samych czynności jedną, powtarzaną metodą. Wyidealizowanym przykładem znanym z literatury jest wizytówka Arsène Lupina.