thumb|250px|Uwięziony Szabetaj Cewi (grawiura z 1901 roku) Sabataizm, sabbatanizm – ruch mesjanistyczny w judaizmie, założony w XVII wieku przez Szabetaja Cewiego. Wywodził się z idei mesjanistyczno-kabalistycznychReligie świata. Encyklopedia, red. J. Rawicz i in., s. 663.. Sabataizm rozpowszechnił się głównie wśród Żydów sefardyjskich. Ruch był potępiany przez rabinów judaizmu ortodoksyjnegoReligie świata. Encyklopedia, red. J. Rawicz i in., s. 664..

Historia W 1664 roku Szabetaj Cewi ogłosił się Mesjaszem i wybrał sobie dwunastu uczniów, zniósł niektóre święta żydowskie i ustanowił własne. Według traktatu Natana z Gazy pt. Derusz ha-Tanninim (Rozprawa o morskich potworach) Szabetaj Cewi miał naprawić świat, oddzielając dobro od zła. Założyciel ruchu ogłosił, że w 1666 roku nastąpi powrót wybawionych przez niego Żydów do Palestyny.