Po wojnie chciano zerwać z dawnymi czasami i rozpocząć wszystko od nowa, także w zabudowie miejskiej. „Plan kolektywny” (niem. Kollektivplan) Hansa Scharouna z 1946 przewidywał rozległe wyburzenia dla nowych szerokich ulic, jednak podział Berlina i inne czynniki zablokowały jego realizację. Sposób odbudowy wschodniej części miasta wywodził się z postanowień „Szesnastu zasad urbanistyki” (niem. Sechzehn Grundsätze des Städtebaus) z 27 lipca 1950 oraz „Podstaw przeprojektowania śródmieścia Berlina” (niem. Grundsätze für die Neugestaltung der Berliner Innenstadt) z 23 sierpnia tegoż roku. 6 września 1950 wprowadzono w NRD ustawę o odbudowie.
W „Podstawach przeprojektowania śródmieścia Berlina” przewidziano 90-metrowej szerokości ulicę prowadzącą ze wschodu poprzez Alexanderplatz do ulicy Unter den Linden. Realizacją tego założenia była rozpoczęta w 1951 budowa alei Stalina. Reprezentacyjne budynki okazały się z czasem zbyt drogie, więc dalsze etapy budowy wykonano w technologii wielkopłytowej.
W latach 1961–1964 zbudowano w sąsiedztwie Alexanderplatz Haus des Lehrers (z niem. Dom Nauczyciela) wraz z Halą Kongresową.