Zjednoczony Instytut Badań Jądrowych (, ) – międzynarodowa organizacja naukowa zajmująca się badaniami z zakresu fizyki jądrowej, fizyki teoretycznej i matematycznej, wysokich energii, molekularnej, biofizyki i biologii molekularnej. Instytut umiejscowiony jest w Dubnej, 125 km od Moskwy.

Historia Instytut powstał 26 marca 1956 roku z inicjatywy Związku Radzieckiego z połączenia dwóch instytutów badawczych Akademii Nauk ZSRR: Instytutu Problemów Jądrowych i Laboratorium Elektrofizycznego. Instytut powstał jako swoista odpowiedź RWPG na powstanie Europejskiego Centrum Badań Jądrowych (CERN).

Do momentu rozwiązania RWPG w czerwcu 1991 roku i rozpadu Związku Radzieckiego w grudniu 1991 ZIBJ był wspólnym laboratorium dla państw RWPG, przy której to organizacji był afiliowany. ZIBJ zatrudnia ponad 1000 naukowców z 18 państw członkowskich: Armenii, Azerbejdżanu, Białorusi, Bułgarii, Kuby, Czech, Gruzji, Kazachstanu, Korei Północnej, Mołdawii, Mongolii, Polski, Rumunii, Rosji, Słowacji, Ukrainy, Uzbekistanu i Wietnamu. Okazjonalnie w badaniach prowadzonych przez ZIBJ biorą także naukowcy m.in. z UNESCO, CERN, CLAF, Francji, Niemiec, Włoch i USA. Dwustronne umowy stowarzyszeniowe z Instytutem ma pięć państw: Niemcy, Węgry, Republika Południowej Afryki, Egipt i Serbia.