Pierwotnie kopców było więcej, np. mapa okolic Krakowa wykonana przez kartografów szwedzkich w czasie potopu szwedzkiego ujawnia wiele mniejszych kurhanów w sąsiedztwie kopca Kraka.

Wczesne średniowiecze Badania archeologiczne pokazują, iż Kraków od najdawniejszych czasów pełnił rolę znacznego ośrodka państwa Wiślan, niewątpliwie dzięki ważnej strategicznie roli wzgórza wawelskiegoA. Żaki, Archeologia Małopolski wczesnośredniowiecznej, Wrocław – Warszawa – Kraków 1974; Z. Pianowski, Z dziejów średniowiecznego Wawelu, Kraków – Wrocław 1984.. Istotny był też pierwotny bardzo bogaty stan hydrograficzny terasy Wisły. Rzeka w okolicach Wawelu rozgałęziała się na kilka odnóg, co czyniło ją łatwiejszą do przekroczenia. Fakt położenia Krakowa na styku Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, Pogórza Karpackiego oraz Kotliny Sandomierskiej nadał osadzie charakter węzła transportowego. Poza tym, rozlewiska i mokradła otaczające Wawel (przez pewien czas znajdujący się na wyspie) czyniły go miejscem łatwym do obrony.

Historycy dyskutują nad interpretacją wzmianki w Żywocie Świętego Metodego o „pogańskim księciu siedzącym na Wiśle”. Ową „Wisłę” interpretuje się jako naczelny gród państwa Wiślan, umiejscawiając go, albo w Wiślicy, albo w Krakowie.