Henry Morton Stanley, właśc. John Rowlands (ur. 28 stycznia 1841 w Denbigh, zm. 10 maja 1904 w Londynie) – walijski dziennikarz, korespondent, pisarz, żołnierz, administrator kolonialny, badacz i poszukiwacz przygód, który słynął z eksploracji środkowej Afryki oraz poszukiwań Davida Livingstone’a, którego jak twierdził, pozdrowił znaną obecnie wersją: „Dr Livingstone, jak sądzę?”.
Życie przed wyprawami Henry Stanley, urodził się w 1841 roku jako John Rowlands w Denbigh w Walii. Jego matka Elizabeth Parry miała 18 lat, kiedy urodził się Henry. Porzuciła go, gdy był małym dzieckiem. Stanley nigdy nie poznał swojego ojca, który zmarł zaledwie kilka tygodni po jego narodzinach, są jednak wątpliwości co do jego prawdziwego pochodzenia. Ponieważ jego rodzice nie byli zaręczeni, jego akt urodzenia opisuje go jako bękarta. Został ochrzczony na parafii w Denbigh, 19 lutego 1841, ale rejestr wskazuje na to, że urodził się 28 stycznia tego samego roku, a jego rodzicami byli John Rowland of Llys Llanrhaidr oraz Elizabeth Parry of Castle. Piętno nieślubnego pochodzenia ciążyło nad nim przez całe życie. Chłopiec otrzymał nazwisko ojca Rowlands i wychował go dziadek ze strony matki, Moses Parry, niegdyś dobrze prosperujący rzeźnik, który żył w trudnych warunkach. Troszczył się o chłopca aż do śmierci, kiedy John miał pięć lat.