361px|thumb|right|Osoby o nazwisku Łuczak według województw (1975-99).Opracowano według książki "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny" autorstwa Kazimierza Rymuta
Łuczak (forma żeńska: Łuczak/Łuczakowa, w liczbie mnogiej: Łuczakowie) – nazwisko polskie, którym posługuje się ponad 20 tysięcy osób.
Geneza nazwiska jest trudna do ustalenia. Może ono pochodzić od staropolskiego słowa łuczyć, co znaczy rzucać do celu, ugodzić. Możliwy jest jednak związek z imionami z rdzeniem łucz-, np. staropolskie Łuczaj (współcześnie Lucjan), Łukasz bądź Łucjawww.genezanazwisk.pl.
Blisko 70% noszących to nazwisko mieszka na terenie od ziemi lubuskiej przez Wielkopolskę do Warszawy.
Wybrane osoby noszące nazwisko Łuczak Aleksander Łuczak, polityk, były przewodniczący KRRiT Alicja Łuczak, polityk, poseł na Sejm RP Alojzy Andrzej Łuczak, muzyk, animator kultury, były dyrektor Filharmonii Poznańskiej Agnieszka Łuczak, współautorka podręczników do szkół podstawowych, klas 3-6 – "Między Nami" Andrzej Łuczak, szachista, mistrz międzynarodowy Andrzej Krzysztof Łuczak, nauczyciel akademicki, animator kultury, prezes Łódzkiego Towarzystwa Przyjaciół Książki Beata Łuczak, aktorka Czesław Łuczak, historyk, rektor Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu Igor Łuczak, pływak, olimpijczyk z Barcelony (IO 1992) Jacek Łuczak,