Volkssturm – formacja o charakterze pospolitego ruszenia, sformowana w III Rzeszy w ostatniej fazie II wojny światowej. Volkssturm przedstawiał niską wartość bojową (żołnierze często w wieku pozapoborowym, źle wyposażeni, uzbrojeni i wyszkoleni), z tego względu przeznaczony był głównie do zadań pomocniczych względem Wehrmachtu.
Utworzenie thumb|Heinrich Himmler uroczyście ogłasza powołanie do życia Volkssturmu (Prusy Wschodnie, 1944) Volkssturm został powołany do życia dekretem podpisanym przez Adolfa Hitlera 25 września 1944 r. zaczynającym się od apelu:
Koncepcja powołania tej formacji wynikała z coraz bardziej dotkliwych strat ponoszonych przez Wehrmacht, zwłaszcza na froncie wschodnim. Aby je zrównoważyć, jesienią 1944 r. powoływano pod broń mężczyzn w wieku od 16 do 60 lat. Potrzeby frontu były jednak znacznie większe. Znaleźli się w tej grupie wszyscy objęci obowiązkiem pracy, którzy ze względu na zatrudnienie w gospodarce pozostawali dotychczas poza wojskiem, a których wcielenie do wojska zwykłą drogą było utrudnione z powodu braku czasu. Do jednostek trafili między innymi urzędnicy, sklepikarze, robotnicy i młodzi chłopcy z Hitlerjugend (HJ). Kadrę zamierzano uzyskać spośród dowódców różnych organizacji partyjnych: SA, SS, NSKK i HJ.