Zalewska wiąże ten zwrot z narastającą depresją i niemożnością przyjęcia prawdy o nieuchronnych zmianach i rozpadzie dawnego świata.
Rzecki a czas Zdaniem Katarzyny Kościewicz życie Ignacego Rzeckiego podporządkowane jest rytmowi zegara. Powtarzalny plan dnia, punktualność i niezmienność codziennych zajęć, stanowią dla starego subiekta podstawowe wartości organizujące świat. Równocześnie jego prawdziwą przestrzenią egzystencji pozostaje przeszłość: pamięć o Wiośnie Ludów, Napoleonie oraz dawnych ideałach politycznych. Rzecki żyje teraźniejszością jedynie fizycznie, natomiast duchowo pozostaje zakorzeniony w minionych wydarzeniach, co nadaje jego postaci charakter głęboko nostalgiczny. Kościewicz interpretuje Rzeckiego jako bohatera, którego czas stopniowo ulega kamienieniu. Coraz słabsze zakorzenienie w teraźniejszości oraz narastające wyobcowanie sprawiają, że przeszłość zastępuje mu rzeczywistość, a pamięć staje się jedynym sposobem zachowania własnej tożsamości i systemu wartości.