Bezsenność – zbiór opowiadań Stanisława Lema. Zawiera również jeden scenariusz filmowy. Po raz pierwszy wydany nakładem Wydawnictwa Literackiego w roku 1971.
Spis utworów
Kongres futurologiczny (z cyklu Ze wspomnień Ijona Tichego) Arthur Dobb: "Non serviam" (dołączone w późniejszych niż pierwsze wydaniach Doskonałej próżni) Ananke (z cyklu Opowieści o pilocie Pirxie) Przekładaniec. Scenariusz filmowy (pierwodruk „Ekran”, 1968, później w tomie Przekładaniec) Kobyszczę (z Cyberiady, acz włączone do niej w późniejszych niż pierwsze wydaniach)
Opis utworów
Ananke Akcja opowiadania toczy się na Marsie, gdzie trwają prace nad kolonizacją planety. Niezbędne zasoby dostarczają piloci niewielkich kosmicznych statków transportowych; jednym z nich jest Pirx. Bohater jest świadkiem wejścia w atmosferę planety "stutysięcznika" Ariel - olbrzymiej jednostki, będącej w stanie sprawniej dostarczać zasoby marsjańskim bazom. Gdy dochodzi do katastrofy Ariela, Pirx staje się członkiem komisji badającej okoliczności zdarzenia.
Istotną część utworu stanowią rozważania Pirxa nad kontrastem między wyobrażeniami ludzkości o Marsie a rzeczywistością planety, w szczególności kanałów marsjańskich.