thumb|Pantograf tradycyjny (nożycowy)
thumb|Pantograf połówkowy thumb|Tramwaj z odbierakiem lirowym thumb|Tramwaj z odbierakiem pałąkowym thumb|Tramwaj z odbierakiem typu „wiedeńskiego” – OTK-1 thumb|Odbierak nożycowy na lokomotywie kopalnianej Ld1 Odbierak prądu (pantograf) – element pojazdu lub urządzenia zasilanego z zewnątrz energią elektryczną (wyłączając pojazdy zasilane kablem i z akumulatorów) stykający się z przewodem jezdnym lub szyną prądową, służący doprowadzeniu napięcia zasilającego. Nazwę „pantograf” zapożyczono od przyrządu kreślarskiego, gdyż w toku ewolucji odbieraków przez długi czas była to najpopularniejsza forma. Postęp techniczny oraz wymagania techniczne spowodowały wyparcie tradycyjnego pantografu przez mniejsze i lżejsze odbieraki połówkowe.
Pantograf Pantograf służy do pobierania prądu z napowietrznej sieci trakcyjnej przez pojazdy szynowe – najczęściej spotykany, instalowany na dachu lokomotywy elektrycznej, tramwaju lub elektrycznego zespołu trakcyjnego;