U wylotu żlebów powstały stożki piargowe, które zasypują jezioro.
Kocioł powstał w plejstocenie, prawdopodobnie w czasie ostatniego zlodowacenia (bałtyckiego).
W północno-wschodniej części kotła, nad Małym Stawem, znajduje się Schronisko PTTK „Samotnia”.
Na garbie morenowym, zamykającym od północy Kocioł Małego Stawu, na wysokości 1158 m n.p.m. znajduje się dawny Domek Myśliwski, wzniesiony w 1924 roku na polecenie hrabiego Schaffgotscha jako St. Leonard am Kleine Teich (Św. Leonard nad Małym Stawem). Jest to drewniany budynek z piętrem pokrytym deskami ułożonymi pionowo, przykryty dwuspadowym dachem. Po II wojnie światowej początkowo pełnił funkcję prywatnego schroniska, później mieściła się w nim gajówka, a po utworzeniu w 1959 roku parku narodowego mieściła się w nim Stacja Naukowo-Badawcza Karkonoskiego Parku Narodowego. Z końcem 1963 roku obiekt wydzierżawił Akademicki Klub Turystyczny z Wrocławia i w 1964 roku uruchomił w nim schronisko studenckie z 30 miejscami noclegowymi. W latach 70.