W okresie 1997–1998 w partii doszło do rozłamu, w wyniku którego część działaczy skupiona wokół Antoniego Macierewicza utworzyła Ruch Katolicko-Narodowy, zaś inni (m.in. Jacek Kurski) przeszli do ZChN. W wyborach samorządowych w 1998 ROP startował w ramach koalicji Ruch Patriotyczny Ojczyzna, która zdobyła 3,2% głosów w wyborach do sejmików.
W 2000 przewodniczący ROP Jan Olszewski ogłosił start w wyborach prezydenckich, jednak wycofał się przed głosowaniem i poparł Mariana Krzaklewskiego. Było to zapowiedzią sojuszu AWS i ROP, który został zrealizowany 24 maja 2001, kiedy to ROP przystąpił do Akcji Wyborczej Solidarność Prawicy (AWSP) (oprócz tego od marca do lipca Ruch tworzył koalicyjne koło poselskie ROP-PC). Przymierze to jednak nie trwało długo, bo już 19 lipca Jan Olszewski ogłosił wycofanie się z AWSP i kandydował ostatecznie do Sejmu z listy Ligi Polskich Rodzin (decyzję o przystąpieniu do Komitetu Wyborczego LPR podjęto 28 lipca). W wyborach do Senatu ROP uczestniczył w Bloku Senat 2001.