Przyczyny Po upadku insurekcji kościuszkowskiej i podpisaniu konwencji rozbiorowej przez państwa zaborcze 26 stycznia 1797, dokonano podzielenia obszaru Polski, i zaborcy powszechnie uważali go jako „zupełny, ostateczny, nieodwołalny”. Północne Mazowsze znalazło się w państwie pruskim, które na tym terenie graniczyło z Austrią od Góry Kalwarii do Serocka, a następnie wzdłuż Bugu do okolic Janowa Podlaskiego. Od Janowa zaczynała się granica z Rosją, która biegła między Bielskiem a Białowieżą, Białymstokiem a Wołkowyskiem do Grodna i stąd dalej na północ wzdłuż Niemna.
Zniewolonej ludności polskiej niełatwo było wyobrazić sobie rychłą odmianę losów. Tymczasem ta odmiana przyszła i to po niespełna dziesięciu latach. Przy czym nie zapominajmy, że była to epoka krwawa i niespokojna. Wstrząs wywołany przez rewolucję francuską uzewnętrznił całą lawinę konfliktów w ówczesnej Europie. Przeciwko Francji zawiązywały się i upadały kolejne koalicje. Po klęsce trzeciej na polach pod Austerlitz zawiązała się czwarta między Prusami, Austrią i Rosją. Działania wojenne zostały wywołane przez ultimatum Prus przesłane Napoleonowi, który wydał Wielkiej Armii rozkaz wymarszu na terytorium Fryderyka Wilhelma III. Decydujące spotkanie nastąpiło pod Jeną-Auerstedt, w tym samym dniu 14 października 1806 r.