thumb|240px|Hymenofor owocnika Ponurnik bocznotrzonowy (Tapinella panuoides (Fr.) E.-J. Gilbert) – gatunek grzybów podstawkowych należący do rodziny ponurnikowatych (Tapinellaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Tapinella, Tapinellaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy zdiagnozował go w 1818 r. Elias Fries nadając mu nazwę Agaricus panuoides. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu Edouard-Jean Gilbert w 1931 r.
Synonimów ma ponad 20. Niektóre z nich:
Feliks Kwieciński w 1896 podał nazwę ponurnik niekształtny. Później polscy mykolodzy nadawali mu inne nazwy: krowiak łykowaty (Stanisław Chełchowski w 1898), świnka podziemna (Franciszek Błoński w 1896), grzyb kopalniany (Henryk Orłoś w 1952), krowiak fiołkowotrzonowy (Alina Skirgiełło w 1960), a Władysław Wojewoda w 2003 zaproponował nazwę krowiak bocznotrzonowy. Według klasyfikacji Index Fungorum zgodna z aktualnym nazewnictwem naukowym jest tylko nazwa podana przez F. Kwiecińskiego. W 2021 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów zarekomendowała nazwę ponurnik bocznotrzonowy.