mały|Tablica pamiątkowa, kamienica przy ul. Adama Próchnika 18, Łódź|alt= Aleksander Tansman (ur. 11 czerwca 1897 w Łodzi, zm. 15 listopada 1986 w Paryżu) – polski kompozytor, pianista-wirtuoz i dyrygent żydowskiego pochodzenia.
Życiorys Jego rodzice pochodzili z rodów żydowskich wywodzących się z dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego: ojciec Mosze Tancman oraz matka Chana Gurwicz pochodzili z PińskaChana Tancman. Dziadek Leon Gurwicz był uczonym oraz tajnym radcą dworu cesarskiego z prawem do tytułu szlacheckiego.
W domu rodzinnym rozmawiano przede wszystkim w języku polskim oraz francuskim (rodzice byli frankofilami). Tansman ukończył edukację z wykładowym językiem polskim w Prywatnym Gimnazjum Filologicznym Męskim Mieczysława Witanowskiego w Łodzi. Lekcje muzyki pobierał w Szkole Nauma Podkaminera (ucznia Nikołaja Rimskiego-Korsakowa), u Karla Lütschga, Sándora Vasa i Wojciecha Gawrońskiego. W młodości przyjaźnił się z Julianem Tuwimem i Pawłem Kleckim. Tu też występował w Łódzkiej Orkiestrze Symfonicznej pod dyrekcją Tadeusza Mazurkiewicza.