W latach 1907–1965 w jego skład wchodziły linie tramwajowe, a w latach 1939–1971 również trolejbusowe.
Podstawą transportu publicznego w mieście jest 40 linii autobusowych (w tym 25 linii zwykłych, 5 linii dowozowych do tramwaju, 6 linii okresowych, 2 linie nocne oraz jedna linia zastępcza). Od 15 kwietnia zawieszono czasowo funkcjonowanie dwóch linii dowozowych, a od 1 stycznia 2021 dwóch okresowych oraz jednej zwykłej, wprowadzając całkowicie do odwołania linię zastępczą za jedną z linii tramwajowych. Drugim środkiem komunikacji miejskiej jest reaktywowana trakcja tramwajowa funkcjonująca od 19 grudnia 2015 r. (3 linie normalne). W 2021 planowane jest rozpoczęcie rozbudowy trakcji tramwajowej.
Wszystkie linie koordynowane są przez Zarząd Dróg Zieleni i Transportu w Olsztynie. Głównym przewoźnikiem na terenie miasta jest MPK Olsztyn, na stanie którego znajduje się 160 autobusów oraz 15 tramwajów (4 grudnia 2020)https://mpkolsztyn.pl/site/page.php?id_menu=132. Część przejazdów realizuje też prywatne konsorcjum firm. Od 2016 r. oprócz zwykłych biletów papierowych do przejazdów środkami komunikacji miejskiej stosowana jest Olsztyńska Karta Miejska.