mały|Romański kościół św. Andrzeja w Krakowie, 1079–1098 (2009) Sztuka romańska (styl romański, romanizm, romańszczyzna) – styl w sztukach plastycznych XI–XIII wieku, ukształtowany w Europie zachodniej (na zachód od Renu), na terenach zajmowanych obecnie przez dzisiejsze północne Włochy, Francję i zachodnie Niemcy. Wkrótce zasięgiem nowego stylu objęte zostały kolejne tereny Europy i wraz z prowadzonymi wyprawami krzyżowymi przeniknął na Bliski Wschód. Czas trwania sztuki romańskiej był niejednolity; występowały także różnice w stylu między poszczególnymi regionami. Sztuka ta wyrosła na bazie antyku oraz doświadczeń sztuki karolińskiej i ottońskiej, także bizantyńskiej. Romanizm związany był z działalnością Kościoła katolickiego i stąd obecny był w głównej mierze w sztuce sakralnej.
Romanizm w Europie thumb|200px|Wnętrze kościoła romańskiego (Saint-Saturnin, Francja) thumb|200px|Malowidło z absydy kościoła w Taüll, Hiszpania thumb|200px|XIII-wieczny donżon na Zamku w Lublinie. thumb|200px|Kielich królewski z Trzemeszna thumb|200px|Fasada kościoła Imienia NMP w Inowrocławiu Architektura romańska rozwijała się od X do XIII wieku w nowo powstających krajach Europy.