Rusłan Ponomariow, ukr. Руслан Олегович Пономарьов (ur. 11 października 1983 w Gorłowce) – ukraiński szachista, mistrz świata Międzynarodowej Federacji Szachowej (FIDE) w latach 2002–2004.
Kariera szachowa Ponomariow zaczął odnosić międzynarodowe sukcesy jako dziecko. W 1995 został mistrzem świata juniorów do 12 lat, w następnych latach kolejno: mistrzem Europy do 18 lat i mistrzem świata do lat 18 (jako trzynastolatek). W 1997 w wieku czternastu lat został nagrodzony tytułem arcymistrza, był wówczas najmłodszym arcymistrzem w historii szachów.
W 2002 odbyły się mistrzostwa świata FIDE. Turniej był rozgrywany systemem pucharowym. Ponomariow dotarł do finału, w którym pokonał swojego rodaka Wasilija Iwanczuka 4½ – 2½. Tym samym mając osiemnaście lat został najmłodszym w historii szachów mistrzem świata. W tym samym roku potwierdził swoje wysokie aspiracje zajmując drugie miejsce za Garri Kasparowem w prestiżowym turnieju w Linares. Występy Ponomariowa w następnym roku zasygnalizowały jednak spadek formy: w Linares zajął V miejsce na siedmiu startujących, w Wijk aan Zee podzielił XI miejsce w stawce czternastu zawodników.