Bitwa pod Leuktrami – starcie zbrojne, które miało miejsce w lipcu roku 371 p.n.e. pomiędzy wojskami tebańskimi wodza Epaminondasa a armią spartańską dowodzoną przez króla Kleombrotosa.
Tło bitwy Armia peloponeska (na czele ze Spartą), obawiając się wzrostu znaczenia Teb wśród członków Związku Beockiego, najechała Beocję. Pośpiesznie zebrana armia Epaminondasa zagrodziła drogę wojskom inwazyjnym pod Leuktrami.
Przed bitwą Oddziały Spartan liczyły 12 000 żołnierzy, a armia tebańska – 9000 ludzi. Spartanie ustawili swoje wojska w typowym szyku falangi, umieszczając najlepsze oddziały na prawym skrzydle, a nieliczną jazdę i lekkozbrojną piechotę kierując do osłony trzonu armii. Tebańczycy zastosowali natomiast oryginalną modyfikację klasycznej falangi. Zwiększyli jej głębokość na lewym skrzydle do co najmniej 50 szeregów, umieszczając tam m.in. elitarny Święty Zastęp pod wodzą Pelopidasa. Resztę falangi, wraz z osłaniającą ją jazdą, ustawili nieco z tyłu w płytkim szyku (8 szeregów) naprzeciwko spartańskiego centrum i lewego skrzydła, które miały po 12 szeregów.