Roman Mścisławowicz, Roman II halicki () – (ur. między 1155 a 1162Chociaż nie można wykluczyć, że urodził się już w 1152. ., zm. 19 czerwca 1205, okolice Zawichostu) – książę Nowogrodu Wielkiego w latach 1168–1170, książę włodzimiersko-wołyński w latach 1170–1199, od 1199 książę halicko-włodzimierski, od 1203 władca Kijowa, syn Mścisława II Izjasławicza z dynastii Rurykowiczów.
Życiorys Był zapewne drugim w kolejności synem wielkiego księcia kijowskiego Mścisława II Izjasławicza i Agnieszki, córki księcia polskiego Bolesława III Krzywoustego. Imię dostał być może na cześć Romana Rościsławowica, księcia smoleńskiego, który mógł być także jego ojcem chrzestnym.
Po śmierci swojego brata Światosława Mścisławowicza, dzięki interwencji Kazimierza Sprawiedliwego, został w 1183 władcą Brześcia. Walcząc w bitwie mozgawskiej w 1195 po stronie księcia krakowskiego Leszka Białego odniósł ciężkie rany. Przeprowadził serię zwycięskich kampanii przeciwko Połowcom w latach 1197–1198, 1201, 1204. W 1199 opanował Halicz, a brak kontrakcji ze strony węgierskiej spowodowany był być może sojuszem, przypieczętowanym małżeństwem Romana z bizantynką Anną-Eufrozyną. Prowadził aktywną politykę zagraniczną, obiecując królowi Niemiec Filipowi Szwabskiemu pomoc zbrojną przeciwko Welfom.