Istnieje także teoria, jakoby termin ten wywodził się z nazwy niepoprawnego sylogizmu, i wskazywał pierwotnie na dziwactwa formalne jako najbardziej charakterystyczną cechę sztuki barokowej.

Początkowo sporadycznie używana nazwa „barok” była terminem o charakterze pejoratywnymWilfried Koch, Style w architekturze, Warszawa 1996, , s. 236. Słowo używane w XVI w. we Włoszech w sensie pejoratywnym na określenie średniowiecznej scholastyki, później na określenie wszelkiego bezguścia.. W XVIII wieku tak nazywano wszelkie odstępstwa od normy (m.in. nowych tendencji w rzeźbie Michała Anioła i Rafaela Santiego), jakie pojawiały się w sztuce XVI–XVII wieku. Myśl epoki oświecenia, która jako pierwsza zbudowała mocny fundament ukształtowanej później krytyki literackiej, nie uznawała działalności artystów barokowych za przejaw nowej epoki. Barok utożsamiany ze złym gustem i zacofaniem nie zasługiwał nawet na miano osobnego nurtu;