Szkoła jezuicka „wypracowała sobie gotowe już recepty przeciw chorobom tych czasów i według nich wsączała drobnymi dawkami odtrutki w krew swoich wychowanków” – jednak w opinii niektórych historyków, ujemną stroną tak zarysowanej misji Towarzystwa Jezusowego było „wypaczenie zmysłu estetycznego oraz niezdolność do samodzielnego myślenia”.
Cechy charakterystyczne sztuki baroku Barok, zarówno w warstwie światopoglądowej, jak i estetycznej, nie był bezpośrednim zaprzeczeniem zdobyczy Odrodzenia. Zaburzenie zasady renesansowej harmonii dla harmonii pojętej jako synteza przeciwieństw oraz wprowadzenie efektownego ruchu wynikało z innowacyjnego przetworzenia tradycji humanistycznej. Barok nie trzymał się niewolniczo klasycznych reguł, ale wykorzystywał poszczególne elementy zgodnie z zasadami psychologii, tak aby wywołać pożądany efekt. Dużą rolę odgrywała kreatywność (koncept), synteza różnych dziedzin sztuki i wykorzystanie wiedzy, np. o zasadach perspektywy (trompe l’oeil).