Afonso IV (Alfons IV), zwany Dzielnym (ur. 8 lutego 1291, zm. 28 maja 1357) – siódmy król Portugalii od 7 stycznia 1325 r.
Alfons był legalnym synem króla Portugalii, Dionizego i jego żony – Izabeli Aragońskiej, ale miał rywala w swoich pretensjach do tronu: był nim Afonso Sanches, jego przyrodni, nieślubny brat. Afonso Sanches od początku przebywał na dworze i spiskował przeciw bratu.
W 1325 r., gdy Alfons został królem, pozbył się kłopotliwego brata wysyłając go na wygnanie do Kastylii. Ten jednak nie ustępował i próbował obalić legalnego króla. Wreszcie obaj bracia dogadali się.
Małżeństwo i krótki pokój W 1309 r. Alfons poślubił Beatrice (1293–1359), córkę króla Kastylii – Sancho IV Odważnego i królowej-regentki Marii de Molina. Tym samym zawarł unię z tym krajem. Z tego związku miał zaś: Marię (1313–1357), królową Kastylii jako żonę Alfonsa XI, Alfonsa (1315), Dionizego (1317–1318), Piotra I (1320–1367), kolejnego króla Portugalii, Izabelę (1324–1326), Jana (1326–1327), Eleonorę (1328–1348), królową Aragonii jako żonę Piotra IV.
Jednak Afonso IV niechętnie patrzył na swojego zięcia publicznie zdradzającego żonę i wypowiedział mu wojnę. Po czterech latach w 1339 r.