thumb|upright=1.5|Kongres berliński na obrazie niemieckiego malarza: potężna postać Ottona von Bismarcka góruje nad otoczeniem, po lewej w pozycji siedzącej rosyjski MSZ Aleksandr Gorczakow Kongres berliński – konferencja zorganizowana przez główne mocarstwa europejskie w Berlinie, odbywająca się od 13 czerwca do 13 lipca 1878Georges Duby Atlas historii świata, wydanie polskie 2010, s. 232..
Jej celem była rewizja warunków traktatu pokojowego w San Stefano (tzw. pokoju wstępnegoAndrzej Chwalba Historia powszechna. Wiek XIX, wyd. 2009 r., s. 402–405., narzuconego przez Rosję), zawartego 3 marca 1878, który zakończył zwycięską wojnę Rosji z Turcją Osmańską – X wojnę rosyjsko-turecką (1877–1878). Był to największy kongres (tak wielki i podejmujący tak wiele spraw) od czasu kongresu wiedeńskiego (1814–1815).
Historia W wyniku połączenia nacjonalizmów narodów bałkańskich, nasilających się w wyniku ucisku tureckiego oraz w wyniku imperialistycznej rywalizacji między wielkimi mocarstwami europejskimi (kosztem Imperium Osmańskiego) pojawiła się tzw. „kwestia wschodnia”.