Aleksandr Aleksandrowicz Zinowjew (, ur. 29 października 1922 we wsi Pachtino w guberni kostromskiej, zm. 10 maja 2006) – rosyjski socjolog i filozof. Pozbawiony radzieckiego obywatelstwa i wydalony z ZSRR w 1976. Autor terminu homo sovieticus.
Życiorys Urodził się we wsi Pachtino koło Czuchłomy w rodzinie rzemieślnika. Od 1933 mieszkał w Moskwie. W 1937 wstąpił do Komsomołu. W 1939 rozpoczął studia na wydziale filozoficznym Uniwersytetu Moskiewskiego. Już w tym okresie ujawniał antyradzieckie i antystalinowskie poglądy. Na jednym ze spotkań Komsomołu, pod koniec 1939, wygłosił przemówienie krytykujące kult Stalina, w efekcie czego uniwersytet skierował go na badania psychiatryczne. Stwierdzono, że jest zdrowy, ale wyczerpany fizycznie. Został jednak wydalony z uczelni i z Komsomołu. Niedługo potem został aresztowany i przesłuchany na Łubiance. Wypuszczono go, ale objęto nadzorem. Chcąc uniknąć więzienia, w październiku 1940 wstąpił do Armii Czerwonej. Początkowo służył na Dalekim Wschodzie, w Kraju Nadmorskim. Większość wojny spędził jednak w szkole lotniczej w Uljanowsku, dokąd trafił na początku 1942. Przebywał tu prawie trzy lata, przez większość czasu będąc w rezerwie. W 1944 rozpoczął loty szkoleniowe na samolocie szturmowym Ił-2.