Decyzję o powołaniu gimnazjum została zatwierdzona przez rejencję w Opolu 14 lutego 1871 roku i przypieczętowana reskryptem 20 maja 1871 roku. Szkoła formalnie otrzymała nazwę Gimnazjum Miejskie (niem. Städtische Gymnasium). Pierwszym dyrektorem szkoły został mianowany Ernst Müller, a poza nim zatrudniono sześciu nauczycieli.
Pierwsza siedziba Gimnazjum Miejskiego mieściła się w latach 1871–1873 przy ulicy Młyńskiej (ówcześnie Mühlstraße), następnie od 1873 bądź od 22 marca 1875 roku w budynku u zbiegu Grundmannstraße (obecnie ulica 3 Maja) i Schillerstrasse (obecnie ulica J. Słowackiego) – późniejszej siedziby VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie w Katowicach).
Na koniec pierwszego semestru 1887 roku najwięcej absolwentów szkoły było wyznania żydowskiego (106 osób), następnie katolików (95 osób) i kolejno ewangelików (72 osób). Uczyło się tutaj wiele osób spoza Górnego Śląska, zwłaszcza z Królestwa Polskiego.