Można ją zdefiniować w aspektach:
przedmiotu – teologia fundamentalna jest rozumiana jako dyscyplina teologiczna, która w sposób krytyczny i otwarty na najgłębsze doświadczenia swoich czasów zajmuje się sensem i znakami wiarygodności zbawczego Objawienia Boga w Jezusie oraz jego uobecniania w misterium i wspólnocie Kościoła. W tym aspekcie jest podstawowa funkcja, polegająca na refleksji nad istotą chrześcijaństwa, nad Objawieniem, jak pisze Kongregacja do Spraw Wychowania Katolickiego.
relacji do rozumu – w aspekcie racjonalności teologia fundamentalna jest nauką, nad którą spoczywa zadanie analizy aktu wiary w kontekście wymagań rozumu i relacji zachodzących między wiarą, kulturą oraz wielkimi religiami. Jako dyscyplina teologiczna ma zbierać i przedkładać racje wiary i motywy nadziei chrześcijańskiej, uzasadniać je i bronić. Jak zauważył Jan Paweł II, istnieje droga przygotowująca rozum do wiary, którą możemy dojść do przyjęcia Objawienia, nie uchybiając własnej autonomii. Teologia fundamentalna wytycza drogę poprzez otwarcie się na Ewangelię. Wojtyła wspomina też o kluczowej funkcji teologii fundamentalnej, jaką jest podanie aktów wiary przez badanie na przykład faktyczności wydarzeń związanych z paschą Jezusa lub znaczenia sformułowanego przez Niego przykazania miłości.