naukowości – istota tej dyscypliny spoczywa na racjonalno-krytycznym ujęciu rzeczywistości konstytuującej egzystencję chrześcijańską po to, aby na polu naukowo uzasadnionej pewności wiedzy krytycznie uzasadnić płynącą z wiary pewność sumienia. (M. Seckler). Teologię fundamentalną odróżnia od filozofii religii i od świeckiej nauki o religii to, że szukając uzasadnienia wiary nie zdaje się ona na sam ludzki rozum. Całą swoją moc czerpie z przekonania, że Bóg przemówił do ludzkości, że Słowo stało się ciałem, a ciało przyjęło Słowo, że Kościół nie jest tylko instytucją, lecz ciałem Słowa. Teologia fundamentalna uzasadnia te hipotezy, wykazuje ich faktyczność, znaczenie i sensowność za pomocą bogatego instrumentu naukowego.
Teorie krytyczne W zależności od stosowanych metod badawczych uzyskane teorie teologii fundamentalnej dzielą się na:
psychologiczno-egzystencjalne: (Pannenberg, Seweryniak) – wychodzi od opisu sytuacji egzystencjalnej człowieka w świecie w jej wielorakich kulturowo-cywilizacyjnych uwarunkowaniach zwracając szczególna uwagę na analizę ontycznych i życiowych zapotrzebowań człowieka. Ukazuje otwartość bytu ludzkiego na rzeczywistość transcendentną.