Równolegle, od XIII w. zaczyna się rozwijać piśmiennictwo w języku polskim (najstarszym zapisem w języku polskim jest zdanie z Księgi henrykowskiej, zanotowane pod rokiem 1270). Piśmiennictwo polskie z tego okresu reprezentują przede wszystkim przekłady wybranych ksiąg Pisma Świętego, głównie psałterza (m.in. Psałterz św. Kingi z XIII w., Psałterz floriański z XIV w., czy Psałterz puławski z XV w.), modlitw i innych tekstów kościelnych. Z końca XIV wieku pochodzą tzw. Kazania gnieźnieńskie, wzorowane na pismach łacińskich z tego okresu.
Renesans (Odrodzenie) thumb|166px|Jan Kochanowski
W literaturze polskiej okresu renesansu (ok. 1500–1620) dochodzi do zmiany jakościowej: obok tematyki religijnej, która dominowała w poprzedniej epoce, coraz wyraźniej zauważalna jest twórczość podejmująca problematykę świecką. Bujnie rozwijała się literatura tworzona w języku łacińskim. Do najważniejszych jej twórców zaliczani są m.in. Klemens Janicki, autor elegii, epigramatów i utworów politycznych oraz autobiograficznej elegii O sobie samym dla potomności, Paweł z Krosna, Jan z Wiślicy (Wojna pruska), Mikołaj Hussowczyk (Pieśń o żubrze), Andrzej Krzycki oraz Jan Dantyszek.