thumb|Wydanie z 1517
Listy ciemnych mężów (łac. Epistolae obscurorum virorum, EOV) – zbiór satyrycznych listów łacińskich powstałych w Niemczech na początku XVI w.
Bezpośrednim motywem powstania listów była obrona hebraisty Jana ReuchlinaPfefferkorn vs. Reuchlin – spór o Talmud i inne księgi hebrajskie s. 295.. W wielkim ruchu umysłowym niemieckiego renesansu, którego najwyższe natężenie w Niemczech nastąpiło na początku XVI w., rzecznicy postępu zaatakowali duchowieństwo, zwłaszcza zakonne i uniwersytety, np. dominikanów z Kolonii, przypisując im skostniałą uczoność i niski poziom umysłowy i moralny. Po sukcesie Listy ciemnych mężów von Hutten został nadwornym poetą cesarza Maksymiliana I Habsburga.
Tom pierwszy EOV ukazał się trzykrotnie. W 1515 i 1516 zawierał 41 listów; trzecie wydanie, również z 1516 jest poszerzone o 7 listów, czyli jest ich w nim łącznie 48. W roku 1517 ukazuje się drugi tom, obejmujący 62 listy; w tym samym roku, ukazuje się drugie wydanie drugiego tomu, poszerzone o 8 listów. Ten dwutomowy rozszerzony zespół można uważać za zbiór „klasyczny”.