Republika Tajwanu () – państwo historyczne położone na wyspie Tajwan.

W 1894 wybuchła wojna pomiędzy Chinami a Japonią o Koreę. 17 kwietnia 1895 podpisano traktat pokojowy, na mocy którego Chiny m.in. przekazały Tajwan i archipelag Peskadorów Japonii.

Rząd w Pekinie nie poinformował o tym posunięciu mieszkańców wyspy. Niezadowolona z takiego obrotu spraw grupa wyższych urzędników qingowskich proklamowała 23 maja 1895 deklarację niepodległości nowego państwa, Republiki Tajwanu. Był to przede wszystkim akt oporu wobec nowej władzy, nienaruszający postanowień traktatu. Prezydentem nowej republiki został dotychczasowy gubernator wyspy, , a głównodowodzącym siłami zbrojnymi – .

29 maja na Tajwanie wylądowały wojska japońskie i w następnych dniach rozbiły wojska chińskie w północnej części wyspy (pod Keelungiem). Równolegle, 3 czerwca emisariusze rządu w Pekinie oficjalnie przekazali Tajwan Japonii (ceremonia odbyła się na pokładzie okrętu przy brzegu wyspy, ze względu na toczące się walki i niechęć jaką Tajwańczycy wykazywali w stosunku do chińskich emisariuszy). Na wieść o klęsce oddziałów koło Keelungu, 6 czerwca prezydent Tang uciekł na kontynent, a za nim większość urzędników, wraz ze skarbcem.