Latyfundium – ogromna posiadłość ziemska należąca do jednej osoby lub organizacji, np. religijnej, stanowiąca podstawę potęgi materialnej i znaczenia politycznego jej właścicielaAntoni Mączak, Encyklopedia historii gospodarczej Polski do 1945 roku, Warszawa 1981, Tom A-N, s. 404.. thumb|240px|Biskupice Radłowskie. Słup z 1450 r. stojący na dawnej granicy latyfundium należącego do biskupstwa krakowskiego.
Historia Termin pochodzi z języka łacińskiego (l. mn. latyfundia od latus ‘szeroki; rozległy’ i fundus ‘grunt, posiadłość, majątek’), a wyrażenie związane jest z Pliniuszem Starszym, który w swojej Historii naturalis użył pierwszy raz tego określeniaWielka Ilustrowana Encyklopedia Powszechna, Kraków, Tom VIII, s. 320.. Pierwsze latyfundia powstały na terenie Italii od III w. p.n.e. w wyniku łączenia dzierżaw gruntów publicznych, skupowania lub zagarniania za długi ziem drobnych rolników oraz nabywania za bezcen ziem ludzi proskrybowanych. Podstawą ich rozwoju była praca kolonów, często zatrudniano w nich także niewolnikówBenedykt Zientara, Historia powszechna średniowiecza, Warszawa 2015, s. 10–12.. W 133–123 p.n.e. Tyberiusz Grakchus i Gajusz Grakchus (trybunowie plebejscy) próbowali wprowadzić reformę rolną, która miała polegać na rozparcelowaniu latyfundiów.