Walentyn Potocki, znany także jako Abraham ben Abraham (przypuszczalnie ur. ok. 1720, zm. 24 maja 1749 w Wilnie) – jedyny (ale niepotwierdzony w wiarygodnych dokumentach) polski arystokrata, który oficjalnie zmienił wyznanie z katolicyzmu na judaizm. W tradycji żydowskiej uznawany jest za męczennika za wiarę (zginął spalony żywcem na stosie). Brak potwierdzenia istnienia takiej osoby w dokumentach chrześcijańskich Żydzi tłumaczą działaniem cenzury, która usunęła wszystkie wzmianki. Historycy (np. Janusz Tazbir, Magda Teter) w większości uważali, że jest to postać fikcyjna.
Życiorys Zmiana religii Józef Ignacy KraszewskiW 3 tomie dzieła (1841), s. 228–236, Wilno od początków jego do roku 1750 (1840–1842), Kraszewski powołuje się na oryginalne źródło opowiadające historię hr. Potockiego w języku hebrajskim z 1766: Hurwitz, Ammude bet Yehudah, Amsterdam. podaje, że młody Walentyn Potocki i jego przyjaciel Zaremba przybyli, aby studiować do Paryża. Tam poznali starego Żyda, właściciela winiarni, który zainteresował ich nieznaną im zupełnie teologią judaizmu. Przypuszcza się, że tym Żydem był pochodzący z Polski Menahem Man ben Arieh Leb z Wizunia, który później był uwięziony, torturowany i zabity w Wilnie 3 lipca 1749 w wieku 70 lat. Młodzi Polacy postanowili nauczyć się języka hebrajskiego, co udało im się w ciągu 6 miesięcy.