Szybkość ścinania (ang. shear rate) – kinematyczny parametr skalarny lub tensorowy stosowany w mechanice płynów, wyrażający granicę stosunku różnicy prędkości między sąsiadującymi ze sobą warstwami płynu do odległości między nimi.
Tensor szybkości ścinania W szybkość ścinania zdefiniowana jest przez tensor szybkości ścinania oznaczany zwykle przez i zdefiniowany w sposób:
gdzie: – wektor prędkości, – wektor położenia.
Czasami zamiast tensora stosuje się tensor
Zarówno tensor jak i rozumie się jako zmienne w czasie pola tensorowe, zależne od wektora położenia jak i czasu
Rozumiana w ten sposób szybkość ścinania jest wielkością tensorową reprezentowaną przez symetryczny tensor drugiego rzędu. Tak zdefiniowana szybkość ścinania jest niezmiennicza względem obrotów układu współrzędnych.
Szybkość ścinania jako wielkość skalarna Szybkość ścinania jest też traktowana jako wielkość skalarna. Jej definicję wyraża się poprzez tzw. drugi niezmiennik symetrycznego tensora szybkości ścinania zdefiniowany w sposób:
Skalarna szybkość ścinania jest pierwiastkiem kwadratowym z czterokrotnej wartości drugiego niezmiennika tensora szybkości ścinania: