Zakat staje się obowiązkowy dopiero po upływie tego okresu w przypadku większości kategorii majątku, co pozwala na ocenę jego wzrostu i zapobiega uszczupleniu zasobów podstawowych właściciela.
Koncepcja nama’ (wzrostu) odgrywa kluczową rolę w zrozumieniu podstaw zakatu. Dotyczy ona majątku, który rzeczywiście lub wirtualnie generuje wzrost. Przykładowo, złoto i srebro, jako środki wymiany, są uznawane za wirtualnie związane z wzrostem, podczas gdy plony rolne i minerały wydobyte z ziemi reprezentują wzrost bezpośredni. Te zasady podkreślają, że zakat jest nakładany na nadwyżkę majątku, co pozwala na wspieranie potrzebujących bez naruszania kapitału właścicielaGaborieau, M., Geoffroy, E., i Rippin, A. „Zakat”, w Encyclopaedia of Islam, wyd. II, t. 11, Leiden 1998-2004, s. 410.
Niepłacenie zakatu, według klasycznych uczonych, było dopuszczalne w obawie przed niesprawiedliwym poborem przez urzędnika oraz w sytuacji ukrywania majątku przed sprawiedliwym poborcą, gdy muzułmanin chciał samodzielnie przekazać zakat osobom potrzebującymN. P. Aghnides, Mohammedan Theories of Finance, tom 70, Columbia university 1916, s. 302–304. Niektórzy uczeni uważali jednak, że muzułmanin, który świadomie odmawia płacenia zakatu, staje się apostatą, ponieważ jałmużna stanowi obowiązek religijny w islamieA. A.