Ancistrus – rodzaj słodkowodnych ryb sumokształtnych z rodziny zbrojnikowatych (Loricariidae), typ nomenklatoryczny plemienia Ancistrini (klasyfikowanego czasem w randze podrodziny Ancistrinae). Jest najliczniejszym rodzajem w obrębie Ancistrini i drugim (po Hypostomus) z najliczniejszych rodzajów zbrojnikowatych, obejmującym 70 gatunków. Niektóre gatunki są popularnymi rybami akwariowymi, zaliczanymi do glonojadów.
Zasięg występowania i środowisko Ryby z tego rodzaju są szeroko rozprzestrzenione na całym obszarze występowania zbrojnikowatych. Największa liczba i największa różnorodność gatunków występuje w basenach amazońskich i paragwajskich w stanach Amazonas i Mato Grosso. 2 lub 3 gatunki są znane z Panamy. A. cryptophthalmus, A. galani i A. formoso są stygobiontami, przystosowały się do życia w wodach podziemnych.
Cechy charakterystyczne Rodzaj charakteryzuje się brakiem płytek kostnych i odontod na przedniej krawędzi pyska oraz obecnością wyrostków i dobrze rozwiniętych, wysuwalnych odontod na jego bokach.