Rozprzestrzenienie Rodzina kosmopolityczna, przy czym ponad 70% gatunków zamieszkuje strefę tropikalną. Najliczniejsze fauny mają krainy orientalna i neotropikalna. Spośród zaliczanych do zażartkowatych plemion Nabini i Prostemmatini mają zasięg kosmopolityczny, Phorticini i Gorpini pantropikalny, a Arachnocorini i Carthasini neotropikalny. W Palearktyce stwierdzono około 70 gatunków. W Polsce rodzinę reprezentuje 15 gatunków z 3 rodzajów (zobacz: zażartkowate Polski).
Taksonomia Takson ten wprowadził w 1852 roku Achille Costa, jednak umieszczał go w obrębie zajadkowatych. Do rangi niezależnej rodziny wyniósł zażartkowate Franz Xaver Fieber w 1861. Na przestrzeni XX wieku w skład zażartkowatych włączano też uznawane współcześnie za osobne rodziny Pachynomidae, Medocostidae i Velocipedidae.
Do 2014 roku opisano około 500 gatunków zażartkowatych.