Sasanidzi – dynastia panująca w Iranie w latach 224–651 naszej ery.

Dzieje Za jej protoplastę uznawany jest Sasan, pasterz (według innych źródeł arcykapłan Anahity), będący podobno potomkiem Achemenidów. Jego syn, Papak (panował prawdopodobnie w latach 208–222) zjednoczył Fars (Persję właściwą). Jego następca Ardaszir I wypowiedział posłuszeństwo partyjskiemu królowi królów Artabanowi IV. W 224 roku pokonał go pod Hormizdeganem, kładąc kres panowaniu partyjskiej dynastii Arsacydów. W 226 opanował Mezopotamię i rok później ogłosił się „Wielkim Królem, Królem Królów”. Do około 239 roku opanował całe królestwo partyjskie i stłumił wszelkie przejawy posłuszeństwa wobec Partów.

Rządy dynastii Sasanidów pod kilkoma istotnym względami różniły się od wcześniejszych panujących w Iranie. Po pierwsze, w stopniu dotychczas niespotykanym nawiązywali oni do tradycji Achemenidów (którzy już wtedy w zbiorowej pamięci stali się półlegendarnymi Kejanidami) i innych czysto irańskich, przeciwstawiając je wpływom greckim i rzymskim – opierali się więc na ideologii o charakterze narodowym.