Według Netherlands Royal Meteorological Institute upał definiuje się jako okres co najmniej 5 dni z temperaturą 25 stopni, w tym 3 z temperaturą 30 stopniNader Verklaard – Hittegolf.. Często, ale nie zawsze wiąże się to z dusznością i parnością, który charakteryzuje się wysoką temperaturą, dużą wilgotnością oraz bezwietrznością, typową dla takiego stanu.
Światowy rekord temperatury to +56,7 °C w cieniu, odnotowany w Dolinie Śmierci (Kalifornia, USA) dnia 10 lipca 1913.Global Weather & Climate Extremes (ang.). World Meteorological Organization. [dostęp 2013-12-28].
Polski rekord temperatury to +40,5 °C w cieniu, zanotowany 28 czerwca 2026 w Słubicach w wojewodztwie lubuskim.
Fale upałów stają się coraz częstsze i intensywniejsze w ostatnich latach, z powodu globalnego ocieplenia klimatu. Podobnie jak w przypadku fali mrozów, fale upałów stanowią zagrożenie dla zdrowia, zwłaszcza dla dzieci i osób w podeszłym wieku, oraz osób cierpiących na przewlekłe schorzenia. Wysokie temperatury niszczą nawierzchnie dróg, tory kolejowe oraz linie energetyczne.
Największe w ostatnich latach fale upałów w Europie miały miejsce w 2003, 2006, 2015 – artykuł w twojapogoda.pl.