Niektóre gatunki kinetoplastydów są popularnymi i znaczącymi modelami laboratoryjnymi do badań biochemicznych i biologii molekularnej. Jednym z nich jest Trypanosoma brucei; badana jest także odpowiedź immunologiczna limfocytów T pomocniczych typu 1 i 2 na infekcję kinetoplastydami z rodzaju Leishmania.
Budowa komórki Kinetoplastydy to małe bezbarwne wiciowce z jedną lub dwiema wiciami, z których każda posiada tzw. „pręcik przywiciowy” (paraflagellar rod). Posiadają jedno mitochondrium, zazwyczaj długie, liniowe, rozgałęzione lub siateczkowate, zawierające znacznych rozmiarów kinetoplast, zwykle zlokalizowany blisko kinetosomu. Kinetoplast może być zlokalizowany w pobliżu zewnętrznej błony mitochondrialnej lub rozproszony i zajmować całą lub dużą część mitochondrium. W przypadku mutacji DNA kinetoplastu może on być nieobecny („dyskinetoplastia”; dyskinetoplasty). Grzebienie mitochondrialne są dyskoidalne (discoidal) lub rurkowate (tubular). Wielkość, kształt i położenie w komórce kinetoplastu są istotne taksonomicznie i ontogenetycznie.