Sowa jarzębata (Surnia ulula) – gatunek średniej wielkości ptaka drapieżnego z rodziny puszczykowatych (Strigidae), zamieszkujący Eurazję i Amerykę Północną. Nie jest zagrożony.
Systematyka Jest to jedyny przedstawiciel rodzaju Surnia. Wyróżnia się trzy podgatunki: S. ulula tianschanica, S. ulula ulula i S. ulula caparoch. Populacje syberyjskie, wydzielane dawniej do podgatunku pallasi, włączono do podgatunku nominatywnego.
Występowanie Zamieszkuje tajgę i lasotundrę północnej Eurazji (od Norwegii po Kamczatkę i Sachalin) oraz Ameryki Północnej (głównie Kanada i Alaska). Ostatnio południowa granica zasięgu przesuwa się ku północy. Osiadła, ale niekiedy odbywa niewielkie wędrówki na południe, zwłaszcza gdy brakuje pokarmu.
W Polsce pojawia się przede wszystkim w okresie zimowym. W XIX wieku oraz pierwszej połowie XX wieku zalatywała nielicznie, ale regularnie. Obecnie pojawia się sporadycznie – do końca 2023 Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego potwierdziła około 51 stwierdzeń ptaków tego gatunku na terenie kraju.