mały|Mapa przedstawiająca stan w momencie wybuchu pierwszej wojny z Mitrydatesem, 89 r. p.n.e Nieszpory efeskie – masakra Rzymian i Italików w Azji Mniejszej, do której doszło w 89 lub 88 r. p.n.eAdrian N. Sherwin-White, The Opening of the Mithridatic War, in: "Miscellanea di studi classici in onore di Eugenio Manni", ed. M.J. Fontana, M.T. Piraino, F.P. Rizzo, vol. VI, Rome, pp. 1981-1995..
W początkowej fazie wojny z Rzymem, król Pontu Mitrydates VI Eupator wezwał ludność Azji Mniejszej do powstania antyrzymskiego. Z jego inspiracji mieszkańcy klienckich państw Rzymu w regionie wymordowali przebywających w Azji Mniejszej Rzymian i Italików. Antyczni dziejopisarze twierdzili, że w trakcie tych wydarzeń tych zginęło 80 tysięcyMemnon z Heraklei, Historia Heraklei, 22.9 lub nawet 150 tysięcy RzymianPlutarch, Żywot Sulli, 24.4. Liczby te są z pewnością znacznie zawyżone, w sposób typowy dla starożytnej historiografii, jednak dzisiejsi badacze zgadzają się, że liczba ofiar była ogromnaAdrienne Mayor, The Poison King: The Life and Legend of Mithradates, Rome’s Deadliest Enemy, Princeton-Oxford: Princeton University Press 2010, pp. 14-15..