thumb|Niemiecki plakat z 1935 r. odnoszący się do teorii spiskowej jakoby wszelkie rewolucje począwszy od rewolucji francuskiej z 1789 r. po rewolucję niemiecką z 1919 r., służyły zdominowaniu świata przez masonerię sterowaną przez Żydów (tzw. Żydomasonerię) thumb|Okładka gazety Los Angeles Times z 1956 r. odnosząca się do teorii spiskowej o rzekomym uciszaniu świadków obecności kosmitów na Ziemi Teoria spiskowa (też: konspiracjonizm) – próba wyjaśnienia genezy zdarzenia, przebiegu wydarzeń lub sytuacji, stojąca w opozycji do powszechnie uznanej wersji, wynikająca z przeświadczenia o istnieniu spisku, czyli zakamuflowanej działalności grupy osób, które rzekomo zawarły tajne porozumienie dla osiągnięcia jakiegoś celu, zatajając prawdę przed opinią publiczną.

Przykładami są tezy o dominacji ekonomicznej, politycznej i militarnej dotyczące „nowego porządku świata” (NWO), czy kwestionujące fakt lądowania człowieka na Księżycu. Kolejnym przykładem teorii spiskowych są spiskowe teorie dziejów, które starają się wyjaśniać przyczynowość procesów historycznych w sposób odmienny i krytyczny do oficjalnie uznanych (zob. rewizjonizm historyczny).