Egipskie, asyryjskie i babilońskie źródła nie wspominają o Amalekitach, dlatego Hugo Winckler uważał ich za lud mityczny – jest to jednak pogląd odosobniony.
Zdaniem Hansa-Christopha Schmitta biblijny opis bitwy pod Refidim nie odnosi się do żadnego wspomnienia z wczesnej historii Izraela. Tekst jest autorstwa redaktora deuteronomistycznego i pochodzi z okresu wygnaniowo-powygnaniowego. Stanowi on opowiadanie pouczające, zgodnie z którym Izrael w konfrontacji z wrogami polegać nie może na sile militarnej, a jedynie na mocy Bożej, okazywanej dzięki modlitwie. Według Volkmara Fritza sformułowany zgodnie z ideologią świętej wojny werset Wj 17,16 może pochodzić z wcześniejszego okresu, niż sam opis bitwy.
Według Waltera Dietricha opis wojny z Amalekitami w 1 Sm 15 nie jest opisem historycznym, ale teologicznym, i powstawał w czasach, gdy Amalekici nie istnieli już jako lud. W kontekście Wj 17,8-16 Amalekici jawią się w nim jako wrogowie, którzy fundamentalnie zagrozili egzystencji Izraela, gdy ten znajdował się na pustyni. Dla autora tekstu stanowią więc niejako uosobienie sił przeciwnych Izraelowi, zagrażającej mu mocy zła, którą należy bezwzględnie zniszczyć.