thumb|320px|Migracje Alanów Alanowie (Halanowie, Tanaitowie lub Asowie; , tj. Księga Późniejszych Hanów., także Yǎncài z II w. i 阿蘭 AlanYu Huan 魚豢, Wèilüè/魏略 . z III w.) – lud irański uczestniczący w wielkiej wędrówce ludów, spokrewniony ze Scyto-Sarmatami.
Historia thumb|320px|Mapa pokazująca tereny zajmowane przez Alanów w okolicach Kaukazu ok. 650 roku Historię Alanów należy rozpatrywać przez pryzmat Sarmatów, którzy pojawiają się pod nazwą Sauromatów już w V w. p.n.e. Wiemy, że w IV w. p.n.e. Sauromaci utworzyli nowy, potężny związek plemienny, składający się z pokrewnych plemion, które składać się miały również z ludności napływowej ze wschodu, a od III w. p.n.e. występowali już pod nazwą Sarmatów.
Stopniowo wśród Sarmatów wyodrębniały się poszczególne wielkie plemiona m.in. Alanowie, Aorsowie, Jazygowie, Syrakowie i Roksolanowie (nie brak autorów, którzy Roksolanów traktują jako inną/starszą nazwę właśnie Alanów, zresztą i nazwa etniczna Alanowie w historii bywała używana jako nazwa nadrzędna innych mniejszych plemion). Spośród plemion sarmackich to właśnie dzieje Alanów poznano najlepiej, gdyż najdłużej utrzymywali się na arenie wydarzeń historycznychRomuald Wojna, Wielki świat nomadów. Między Chinami i Europą, Warszawa 1983, s. 77–79..