Kwestia księstw Szlezwiku i Holsztyna Król Maksymilian w czasie swojego panowania stanął przed koniecznością rozwiązania kilku ważkich kwestii politycznych. 15 listopada 1863 roku umarł nagle Fryderyk VII, król Danii. Na nowo rozgorzał spór na temat ustrojowego statusu księstw Szlezwiku i Holsztyna, które należały do Związku Niemieckiego. Przed śmiercią król Fryderyk VII przygotował projekt „zjednoczonej Konstytucji Państwa” który włączyłby Szlezwik do królestwa duńskiegoJean des Cars, Ludwik II Bawarski, Warszawa 1997, S. 51. Dwa dni później król umarł i projekt nie wszedł w życie. Król Maksymilian w zaistniałej sytuacji próbował odegrać rolę trzeciej siły między pretensjami duńskimi a pruskimi ambicjami. Ostatecznie jego starania zakończyły się fiaskiem. Otto von Bismarck, kanclerz Niemiec, zaproponował Austrii wspólne wystąpienie przeciwko Danii. Franciszek Józef I zaakceptował tę propozycję. Wojna, która wybuchła w 1864 roku przyniosła sukces koalicjantom. Na terenie Szlezwiku-Holsztyna ustanowiono kondominium, jednak głównie za sprawą Bismarcka nie funkcjonowało ono poprawnie, a jego rządzenie nastręczało wielu kłopotów. W tej sytuacji Austria zaproponowała podział księstw, w wyniku czego Szlezwik przypadł Prusom, natomiast Holsztyn Austrii.