W kwietniu 1907 roku wybrał się wraz z Fiodorem Komissarżewskim do Berlina, gdzie widział przedstawienia Maxa Reinhardta w Berliner Kammerspiele oraz kabarety berlińskie. Wkrótce sformułował program realizowanego przez siebie Teatru Umownego. Po dramatycznym zerwaniu z Komissarżewską po raz kolejny pozostał bez pracy.
W 1908 roku przyjął od Telakowskiego, dyrektora petersburskich teatrów carskich, propozycję współpracy reżyserskiej z teatrami Aleksandryjskim i Maryjskim – od początku sezonu 1908/1909. Na początku roku zorganizował zespół objazdowy. Od 1 września rozpoczął dziesięcioletni okres pracy w teatrach carskich Petersburga, gdzie przygotował swoje najważniejsze przedstawienia okresu przedrewolucyjnego, dramatyczne i operowe, m.in. Tristan i Izolda Wagnera, Don Juan Moliera, Borys Godunow Musorgskiego, Żywy trup Tołstoja, Orfeusz Glucka, Elektra R. Straussa, Książę Niezłomny Calderona, Pigmalion Shawa, Maskarada Lermontowa, Słowik Strawińskiego. Na jesieni rozpoczął także bardzo żywą w następnych latach współpracę z kabaretami i nadscenkami, które w tym czasie organizowały się w Rosji.
Studio na Borodinskiej