Muzeum Ziemi Śląskiej w Opawie (czes. Slezské zemské muzeum v Opavě) – muzeum założone w 1814 roku w Opawie, najstarsze muzeum w CzechachDas älteste Museum in der Tschechischen Republik – Najstarsze muzeum Republiki CzeskiejRoku 1814 bylo totiž v Opavě založeno Gymnazijní muzeum, první instituce tohoto charakteru na území dnešní ČR cytat z oficjalnej strony muzeumW momencie powstania było jednak dopiero drugim muzeum w granicach ówczesnej Korony Czeskiej, po powstałym w 1802 roku Muzeum Szersznika..
Historia Muzeum w Opawie zostało założone w 1814 roku z inicjatywy ówczesnego burmistrza miasta Johanna Josefa Schösslera, Franza Mückuscha, botanika i mineraloga, i Faustina Ensa, profesora historii i geografii w miejscowym gimnazjum. Opawskie muzeum jest najstarszym muzeum w Czechach, jednak w momencie powstania w granicach ówczesnej Korony Czeskiej istniało od 1802 roku Muzeum SzersznikaPor. J. Kalus, Powstanie i rozwój Muzeum Śląskiego w Opawie..., s. 63..
Pierwsza ekspozycja w opawskim muzeum została otwarta 1 maja 1814 roku. Od początku placówka była pomyślana jako muzeum przyrodoznawcze;