thumb|Stanowiska kultury Olmeków thumb|Olmecka głowa z San Lorenzo Olmekowie – umowna nazwa plemion zamieszkujących Mezoamerykę od momentu przejścia z koczowniczego na osiadły tryb życia (ok. 2000 r. p.n.e.). Plemiona te osiadły na nadbrzeżach rzek i jezior, od Zatoki Meksykańskiej aż do górzystych terenów w głębi lądu, i wykształciły kulturę o wielu wspólnych cechach (zob. kultura Olmeków, wierzenia Olmeków). Nie wiemy jakim językiem mówił lud określany jako Olmekowie i jak oni sami siebie nazywali.
Terminem Olmeca, oznaczającym „ludzi z krainy kauczuku”, Aztekowie określali mieszkańców obszarów położonych nad Zatoką Meksykańską, zaś kraj ten nazywali Olman. Na początku XX w. Olmekami nazwano twórców odkrywanej wtedy cywilizacji, mimo że nie mieli oni nic wspólnego z XVI-wiecznymi mieszkańcami tych okolicJustyna Olko: Meksyk przed konkwistą, PIW, Warszawa 2010, s. 22.
Termin „Olmekowie” w węższym znaczeniu odnosi się tylko do ludu, który stworzył w latach 1500–400 p.n.e. w dorzeczu rzek Coatzacoalcos i Tonala oraz na przyległym obszarze wzniesień na południe i wschód od pasma gór Tuxtlas, kulturę będącą podstawą późniejszego rozwoju cywilizacji Mezoameryki.